Alfa i beta portfela

Alfa i beta to dwie miary, które opisują portfel w odniesieniu do rynku, czyli wybranego benchmarku, np. indeksu S&P 500 lub WIG.

Beta: wrażliwość na rynek

Beta pokazuje, o ile średnio zmienia się stopa zwrotu portfela, gdy rynek zmienia się o 1%. Liczy się ją jako kowariancję stóp zwrotu portfela i rynku podzieloną przez wariancję stóp zwrotu rynku.

• Beta = 1: portfel porusza się średnio tak jak rynek.
• Beta powyżej 1, np. 1,3: portfel reaguje mocniej, rośnie i spada średnio o 1,3% przy ruchu rynku o 1%.
• Beta poniżej 1, np. 0,6: portfel jest mniej wrażliwy na rynek.
• Beta bliska 0: wyniki portfela prawie nie zależą od tego rynku, np. w przypadku obligacji wobec akcji.

Alfa: wynik ponad oczekiwania

Alfa (w klasycznej wersji alfa Jensena) to różnica między faktyczną stopą zwrotu portfela a stopą, której można było oczekiwać przy jego becie:

Przykład: portfel zarobił 12%, rynek 10%, stopa wolna od ryzyka wynosiła 4%, a beta portfela 1,2. Oczekiwany wynik to 4% + 1,2 × 6% = 11,2%, więc alfa wynosi 0,8 punktu procentowego. Portfel pobił rynek o 2 punkty, ale większość tej przewagi wynika z wyższego ryzyka, a nie z umiejętności.

Obie miary wymagają długiej historii stóp zwrotu i zależą od wybranego benchmarku. Beta liczona dla źle dobranego indeksu, np. dla portfela polskich akcji wobec S&P 500, mówi niewiele.